Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

♦Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών

Υπερηχογραφική εικόνα πολυκυστικών ωοθηκώνΥπερηχογραφική εικόνα πολυκυστικών ωοθηκώνΤο σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών είναι η πιο συχνή ορμονική διαταραχή στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και μία από τις συχνότερες αιτίες υπογονιμότητας. Οι γυναίκες που πάσχουν από σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών παρουσιάζουν ανωμαλίες στην εμφάνιση της περιόδου και συχνά δεν έχουν περίοδο για δύο ή και περισσότερους μήνες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας. Είναι πιθανόν επίσης να παρουσιάζουν ακμή και να αναπτύσσουν ανεπιθύμητη τριχοφυΐα σε περιοχές του σώματος, όπως το πρόσωπο, μεταξύ των μαστών, στο κατώτερο μέρος της κοιλιάς και στην εσωτερική περιοχή των μηρών. Aκόμη, πολλές φορές το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών μπορεί να συνοδεύεται και με προβλήματα στο μεταβολισμό της γλυκόζης, που κυρίως οφείλεται στο γεγονός ότι η ινσουλίνη που παράγουν δεν είναι αρκετή. Η ινσουλίνη είναι η βασική ορμόνη που συμμετέχει στο μεταβολισμό της γλυκόζης (και κατ’ επέκταση των υδατανθράκων). Αυτός είναι και ο λόγος που οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών έχουν την τάση για παχυσαρκία ή είναι δύσκολο να χάσουν βάρος. Επίσης έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη, υψηλής αρτηριακής πίεσης και καρδιαγγειακής νόσου. 

Διάγνωση

Η Αμερικανική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής μαζί με την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας έχουν καθορίσει συγκεκριμένα κριτήρια για τη διάγνωση του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών. Τα κριτήρια αυτά είναι:

1. η απουσία ωοθυλακιορηξίας, δηλαδή η μη απελευθέρωση ωαρίου από μία από τις ωοθήκες

2. η υπερανδρογοναιμία, δηλαδή αύξηση των ανδρογόνων στο γυναικείο οργανισμό, που μπορεί να εκφράζεται ως αυξημένη τριχοφυΐα ή ακμή.

3. η πολυκυστική μορφολογία των ωοθηκών, δηλαδή η ύπαρξη μικρών κύστεων στις ωοθήκες

Οι γυναίκες που έχουν δύο από τα τρία αυτά κριτήρια θεωρείται ότι πάσχουν από το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών. Η διάγνωση γίνεται με βάση το ιατρικό ιστορικό, την κλινική εξέταση, το γυναικολογικό υπερηχογράφημα και τις εξετάσεις αίματος. Με το ιατρικό ιστορικό τίθεται συνήθως η διάγνωση της απουσίας ωοθυλακιορηξίας, και με την κλινική εξέταση αναγνωρίζονται τα συμπτώματα της υπερανδρογοναιμίας, όπως είναι η αυξημένη τριχοφυΐα και η ακμή.

Με τις ορμονολογικές εξετάσεις μπορεί να διαγνωσθεί η υπερανδρογοναιμία στις γυναίκες που δεν έχουν ακόμη εμφανίσει τα σημάδια της δράσης των ανδρογόνων καθώς και να αποκλεισθούν άλλες παθολογικές καταστάσεις που δίνουν παρόμοια κλινική εικόνα.

Με το γυναικολογικό υπερηχογράφημα θα αναγνωριστεί η χαρακτηριστική μορφή των ωοθηκών με πολλές μικρές κύστεις. Επιπλέον, εξετάσεις αίματος μπορεί να γίνουν για να αποκλεισθεί η παρουσία σακχαρώδους διαβήτη, μειωμένης ανοχής στη γλυκόζη ή υπερχοληστεριναιμίας. 

Πού οφείλεται;

Στις υγιείς γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, ένα ωάριο ωριμάζει στις ωοθήκες κάθε μήνα. Το ωάριο περιβάλλεται από ένα σάκο που ονομάζεται ωοθυλάκιο. Τα κύτταρα του ωοθυλακίου παράγουν οιστρογόνα μέχρι την ωοθυλακιορηξία (η οποία συμβαίνει στη μέση του κύκλου για τις γυναίκες που έχουν περίοδο κάθε 28 ημέρες) και στη συνέχεια τα κύτταρα του ωοθυλακίου παράγουν προγεστερόνη καθώς και οιστρογόνα μέχρι να έλθει η περίοδος. Ταυτόχρονα, όλες οι γυναίκες παράγουν μια μικρή ποσότητα ανδρογόνων, που είναι οι ανδρικές γεννητικές ορμόνες. Ωστόσο, οι γυναίκες με σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών παράγουν περισσότερα ανδρογόνα σε σχέση με τις υπόλοιπες γυναίκες. Η αιτία αυξημένης παραγωγής ανδρογόνων δεν είναι επακριβώς γνωστή. Αν παράγονται πολλά ανδρογόνα, τότε αυτό μπορεί να εμποδίσει την ωοθυλακιορηξία.

Η απουσία ωοθυλακιορηξίας στις γυναίκες που πάσχουν από σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών έχει ως αποτέλεσμα ο κύκλος τους να είναι πολύ μεγάλος καθώς και να παρουσιάζουν υπογονιμότητα. Η αυξημένη ποσότητα ανδρογόνων μπορεί να προκαλέσει επίσης ανεπιθύμητη τριχοφυΐα και ακμή.

Θεραπεία

Η φαρμακευτική αγωγή απαιτείται συχνά. Η χορήγηση αντισυλληπτικών δισκίων ή προγεστερόνης βοηθούν προκειμένου να ομαλοποιηθεί η περίοδος. Τα αντισυλληπτικά χάπια ελαττώνουν επίσης την ανεπιθύμητη τριχοφυΐα, γιατί μειώνουν τα ελεύθερα ανδρογόνα στο αίμα. Η μείωση όμως της τριχοφυΐας θα γίνει αισθητή μετά από αρκετό χρονικό διάστημα. Η αντιμετώπιση της αυξημένης τριχοφυΐας μπορεί να γίνει και με άλλη φαρμακευτική αγωγή ή με κοσμητικές θεραπείες. Οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας θα πρέπει να εξεταστούν από κάποιο γυναικολόγο ειδικό σε θέματα αναπαραγωγής προκειμένου να λάβουν την κατάλληλη θεραπεία. Προκειμένου να επιτευχθεί εγκυμοσύνη στις γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, η θεραπεία θα πρέπει να αποσκοπεί στην επανεμφάνιση της ωοθυλακιορηξίας. Αν αυτό αποτύχει, τότε θα χρειασθούν πιο εξειδικευμένες θεραπείες, όπως είναι η σπερματέγχυση ή η εξωσωματική γονιμοποίηση. Με τη σωστή θεραπεία του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών μπορούν να αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα αποτελεσματικά. Η σωστή και συνεχής παρακολούθηση θα βοηθήσει στην έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία των επιπλοκών που πιθανόν να προκύψουν. 

Αλλάξτε τρόπο ζωής

Η καθημερινή άσκηση για τουλάχιστον 30 λεπτά αλλάζει τις ανάγκες του σώματος σε ινσουλίνη, καθώς επίσης διευκολύνει το μεταβολισμό της γλυκόζης. Αυτό συχνά έχει ως αποτέλεσμα τη βελτίωση των συμπτωμάτων του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών. Σε πολλές γυναίκες, η απώλεια 5-10% του αρχικού τους βάρους μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την κανονική ωοθυλακιορηξία και κατ’ επέκταση την ομαλοποίηση της περιόδου. Η αναζήτηση βοήθειας από κάποιον ειδικό για μια σωστή δίαιτα είναι συνήθως απαραίτητη.