Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.
 

♦ΔΥΣΜΗΝΟΡΡΟΙΑ

Περισσότερες από τις μισές γυναίκες έχουν πόνο τις 1-2 πρώτες μέρες του κύκλου. Συνήθως, ο πόνος είναι ήπιος. Κάποιες άλλες φορές, ο πόνος είναι τόσο δυνατός που τις εμποδίζει να   συμμετέχουν  στις καθημερινές δραστηριότητες τους. Αυτός ο δυνατός πόνος ονομάζεται δυσμηνόρροια.

 Ο πόνος κατά τη διάρκεια της περιόδου είναι ένα συχνό πρόβλημα. Στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να αντιμετωπιστεί ικανοποιητικά.

 

Ο καταμήνιος κύκλος 

Ο κύκλος της γυναίκας ξεκινά την πρώτη μέρα της αιμόρροιας και τελειώνει την πρώτη μέρα της επόμενης περιόδου. Ο μέσος κύκλος διαρκεί 28 ημέρες. Κατά τη διάρκεια του κύκλου, δύο ορμόνες (οιστραδιόλη και προγεστερόνη) παράγονται από τις ωοθήκες. Αυτές οι ορμόνες προκαλούν αύξηση του πάχους του ενδομητρίου  (του εσωτερικού καλύμματος της μήτρας), ώστε να προετοιμαστεί η μήτρα για πιθανή εγκυμοσύνη. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον κύκλο και τη γονιμοποίηση, δες το αντίστοιχο κεφάλαιο.

Αιτίες του πόνου στην περίοδο 

Η μήτρα είναι ένας μυς. Όπως όλοι οι μύες, μπορεί να συσπάται και να χαλαρώνει. Στην περίοδο συσπάται περισσότερο. Αυτές οι έντονες συσπάσεις προκαλούν τις κοιλιακές κράμπες.  

Οι μύες της μήτρας συσπώνται εξαιτίας της παραγωγής  προσταγλανδινών. Οι προσταγλανδίνες είναι χημικές ουσίες, που παράγονται στη μήτρα. Στην αρχή της περιόδου, το επίπεδο των προσταγλανδινών είναι υψηλό και στη συνέχεια μειώνεται. Για αυτό το λόγο ο πόνος μειώνεται μετά τις πρώτες μέρες της περιόδου. 

Συμπτώματα της δυσμηνόρροιας 

· Πόνος ή κράμπες στο κάτω μέρος της κοιλιάς ή στη μέση 

· Τράβηγμα στο έσω μέρος των γλουτών 

· Διάρροια  

· Ναυτία

· Έμετος  

· Πονοκέφαλος

Είδη δυσμηνόρροιας 

Υπάρχουν δύο είδη δυσμηνόρροιας, η πρωτοπαθής και η δευτεροπαθής. 

Πρωτοπαθής 

Η πρωτοπαθής δυσμηνόρροια είναι ο πόνος της περιόδου που προέρχεται από τη φυσιολογική παραγωγή των προσταγλανδινών. Συνήθως ξεκινά με τις πρώτες περιόδους της εφήβου κοπέλας. Πολλές φορές, ο πόνος γίνεται ηπιότερος με τα χρόνια και επίσης βελτιώνεται μετά τον τοκετό. Ωστόσο, μερικές γυναίκες συνεχίζουν να έχουν πόνο κατά τη διάρκεια της περιόδου τους. 

Δευτεροπαθής 

Η αιτιολογία της δευτεροπαθούς δυσμηνόρροιας είναι διαφορετική από την παραγωγή προσταγλανδινών κατά την περίοδο. Μπορεί να ξεκινήσει αργότερα στη ζωή από ότι η πρωτοπαθής. Αυτός ο πόνος διαρκεί περισσότερο από τις συνήθεις κράμπες. Για παράδειγμα μπορεί να ξεκινήσει πολύ πριν από την περίοδο. Ο πόνος μπορεί να χειροτερέψει με την έναρξη της περιόδου και να μην υποχωρήσει με το τέλος της. Οι πιο συχνές αιτίες δευτεροπαθούς δυσμηνόρροιας αναφέρονται παρακάτω. 

Ενδομητρίωση - είναι μία κατάσταση, κατά την οποία ιστός ενδομητρίου βρίσκεται και έξω από τη μήτρα, όπως για παράδειγμα οι ωοθήκες και οι σάλπιγγες. Αυτές οι εστίες λειτουργούν όπως το ενδομήτριο μέσα στη μήτρα. Ανταποκρίνεται στις μεταβολές των ορμονών και αιμορραγεί. Αυτή η αιμορραγία που συμβαίνει έξω από τη μήτρα μπορεί να προκαλέσει πόνο ιδιαίτερα πριν, κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την περίοδο. 

Ινομυώματα - καλοήθης όγκοι που εντοπίζονται στη μήτρα. Μπορούν να προκαλέσουν πόνο και βαριά αιμόρροια. 

Διάγνωση 

Η αιτία της δυσμηνόρροιας αναγνωρίζεται από το ιατρικό ιστορικό και τη γυναικολογική εξέταση. Βάσει αυτών, ο γιατρός σου μπορεί να ζητήσει επιπλέον εξετάσεις όπως 

· Εξέταση κατά Παπανικολάου 

· Εξετάσεις αίματος

· Υπερηχογράφημα 

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός σου μπορεί να αναζητήσει περισσότερες πληροφορίες κοιτάζοντας με το λαπαροσκόπιο μέσα στην κοιλιακή κοιλότητα. Το λαπαροσκόπιο είναι ένα λεπτό τηλεσκόπιο που εισάγεται στην κοιλιακή κοιλότητα μέσα από μία μικρή τομή (περίπου 1 εκ.) και μας επιτρέπει να κοιτάξουμε και να ανιχνεύσουμε αλλοιώσεις μέσα στην κοιλιακή κοιλότητα. Κάποιες φορές, μας επιτρέπει να διαγνώσουμε την αιτία της δυσμηνόρροιας.

Θεραπεία 

Η θεραπεία της δυσμηνόρροιας μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Αν η δυσμηνόρροια είναι δευτεροπαθής και διαγνωσθεί η αιτία της δυσμηνόρροιας, τότε η θεραπεία θα πρέπει να είναι ειδική για τη νόσο που προκαλεί τη δυσμηνόρροια. Ο γιατρός σου μπορεί να προτείνει φάρμακα που χαλαρώνουν τους μύες της μήτρας.

Φάρμακα  

Φάρμακα, που ονομάζονται μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (πχ ασπιρίνη, μεφαιναμικό οξύ κ.α.) και εμποδίζουν την παραγωγή προσταγλανδινών. Αυτά τα φάρμακα κάνουν τις κράμπες ηπιότερες και μπορεί να προλάβουν κάποια άλλα συμπτώματα.  

Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα δρουν πιο αποτελεσματικά, όταν η χορήγηση τους ξεκινά αμέσως πριν από την έναρξη της περιόδου και θα πρέπει να συνεχίζεται συστηματικά για τις πρώτες μέρες της. Οι γυναίκες που έχουν πεπτικό έλκος, γαστρίτιδα ή άλλες παθήσεις  του στομάχου θα πρέπει να αποφεύγουν αυτή την κατηγορία των φαρμάκων. Γυναίκες με παθήσεις των νεφρών και διαταραχές της πήξης του αίματος θα πρέπει επίσης να αποφεύγουν τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα.  

Τα αντισυλληπτικά χάπια μειώνουν επίσης τον πόνο. Αυτά ελέγχουν την αύξηση του πάχους του ενδομητρίου και κατ’ επέκταση την παραγωγή προσταγλανδινών. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει μικρότερη ροή αίματος, λιγότερες συσπάσεις της μήτρας και κατά συνέπεια λιγότερος πόνος. Οι ορμόνες πιθανόν να διακόψουν την αύξηση των ινομυωμάτων ή της ενδομητρίωσης. Βέβαια, η δράση αυτή των ορμονών διακόπτεται όταν σταματήσει η χορήγηση τους. 

 Χειρουργική επέμβαση 

Αν έχεις ινομυώματα ή ενδομητρίωση και υποφέρεις από τον πόνο, τότε ο γιατρός σου είναι πιθανόν να σου προτείνει χειρουργικά επέμβαση αν υπάρχει ένδειξη.

Ανακούφισε τον πόνο 

Μερικές γυναίκες πιστεύουν ότι ο πόνος τους ανακουφίζεται από τις παρακάτω τεχνικές. Μπορείς να δοκιμάσεις τα ακόλουθα: 

Κατά την τακτική αερόβια άσκηση (τρέξιμο, κολύμπι, περπάτημα) παράγονται χημικές ουσίες που ανακουφίζουν τον πόνο. 

Η εφαρμογή θερμότητας στην κοιλιά ή στη μέση με ένα ζεστό μπάνιο ή ζεστό μπουκάλι με νερό απαλύνει τον πόνο 

Να προσπαθήσεις να κοιμάσαι αρκετά πριν και κατά τη διάρκεια της περιόδου σου 

Η σεξουαλική πράξη και ο οργασμός μπορεί να ανακουφίσει τον πόνο σε μερικές γυναίκες. 

 Επίλογος

Ο πόνος κατά τη διάρκεια της περιόδου είναι συχνό σύμπτωμα. Τις περισσότερες φορές ανακουφίζεται με τα συνηθισμένα φάρμακα. Ωστόσο, αν ο πόνος επιμένει και διαρκεί περισσότερο από 3 ημέρες θα πρέπει να το συζητήσεις με το γιατρό σου. Πιθανόν να υπάρχει κάποια οργανική αιτία.